ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਮਾਤਾ ਦੇ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚਾਂਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਫਰਜ਼ੀਵਾੜੇ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਆਸਥਾ ਨਾਲ ਖਿਲਵਾੜ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ 'ਜ਼ਹਿਰ' ਵੇਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
550 ਕਰੋੜ ਦੀ ਉਮੀਦ, ਨਿਕਲੀ ਸਿਰਫ਼ 30 ਕਰੋੜ ਦੀ ਚਾਂਦੀ
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਸ਼ਰਾਈਨ ਬੋਰਡ ਨੇ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਲਗਭਗ 20 ਟਨ ਚਾਂਦੀ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਟਕਸਾਲ (Mint) ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 500 ਤੋਂ 550 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਰ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਅਸਲੀ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸਿਰਫ਼ 30 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ।
ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਕੈਡਮੀਅਮ ਦੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਖੇਡ
ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖਰੀਦੀ ਗਈ ਚਾਂਦੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 5 ਤੋਂ 6 ਫੀਸਦੀ ਹੀ ਅਸਲੀ ਚਾਂਦੀ ਸੀ। ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਕੈਡਮੀਅਮ (Cadmium) ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਕੈਡਮੀਅਮ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਧਾਤ ਹੈ ਜੋ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਮਾਨਕ ਬਿਊਰੋ (BIS) ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਕੈਡਮੀਅਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ।
70 ਕਿਲੋ 'ਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 3 ਕਿਲੋ ਨਿਕਲੀ ਅਸਲੀ ਚਾਂਦੀ
ਸਰਕਾਰੀ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 70 ਕਿਲੋ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਬੈਚ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 3 ਕਿਲੋ ਹੀ ਅਸਲੀ ਚਾਂਦੀ ਨਿਕਲੀ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੈਡਮੀਅਮ ਨੂੰ ਪਿਘਲਾਉਣ ਵੇਲੇ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਧੂੰਆਂ ਇੰਨਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਥਾਨਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਸੂਈ
ਖਦਸ਼ਾ ਜਤਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਸ਼ਨੋ ਦੇਵੀ ਕਾਰੀਡੋਰ ਅਤੇ ਕਟੜਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਜਵੈਲਰਜ਼ ਅਤੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਕਲੀ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਚਾਂਦੀ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤਿਰੂਪਤੀ ਜਾਂ ਸਿੱਧੀ ਵਿਨਾਇਕ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਮਿਲਾਵਟ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਏ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਚੁੱਪ 'ਤੇ ਸਵਾਲ
ਸਰਕਾਰੀ ਟਕਸਾਲ ਵੱਲੋਂ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਉਪ ਰਾਜਪਾਲ (LG) ਮਨੋਜ ਸਿਨਹਾ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਈਨ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਕਈ ਪੱਤਰ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਠੋਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਟਕਸਾਲ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਆਸਥਾ ਨਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਇਹ ਖਿਲਵਾੜ ਬੇਹੱਦ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ।