ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਫਾਈਡ ਪੇਮੈਂਟਸ ਇੰਟਰਫੇਸ (UPI) ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਔਫਲਾਈਨ ਭੁਗਤਾਨ ਫੀਚਰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇਗਾ। ਇਹ ਫੀਚਰ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ, ਭੂਮੀਗਤ ਮਹਾਨਗਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੈੱਟਵਰਕ-ਰਹਿਤ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ UPI ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਬਣਾਏਗਾ।
ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਪੇਮੈਂਟਸ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (NPCI), ਜੋ UPI ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਸਾਲ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁਆਇੰਟ-ਆਫ-ਸੇਲ (POS) ਟਰਮੀਨਲ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਪਾਰੀ UPI ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਔਫਲਾਈਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ।
ਨਵੀਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤਹਿਤ, ਗਾਹਕ Near Field Communication (NFC) ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ POS ਮਸ਼ੀਨ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਨੂੰ ਟੈਪ ਕਰਕੇ 2,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਅਨੁਭਵ ਫਲਾਈਟਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਔਫਲਾਈਨ ਵਾਤਾਵਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਕਾਰਡ-ਅਧਾਰਤ ਟੈਪ-ਟੂ-ਪੇ ਫੀਚਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।
UPI Lite X 2023 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਦੋਂ NPCI ਨੇ NFC ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। UPI Lite X ਨੂੰ 2023 ਵਿੱਚ ਦੋ NFC-ਸਮਰੱਥ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਔਫਲਾਈਨ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਲਈ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ, ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨੂੰ POS ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਪਾਰੀ ਔਫਲਾਈਨ UPI ਭੁਗਤਾਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਡ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗੀ। ਇੱਕ ਫਿਨਟੈਕ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ POS ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਔਫਲਾਈਨ UPI ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ NPCI ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ।
ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇਗਾ 2,000 ਤੱਕ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ
POS ਟਰਮੀਨਲ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਡਿਵਾਈਸ ਹਨ ਜੋ ਡੈਬਿਟ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ, ਮੋਬਾਈਲ ਵਾਲਿਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਵੀਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ UPI ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਟੈਪ ਕਰਕੇ 2,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਵੇਗੀ ਭਾਵੇਂ POS ਮਸ਼ੀਨ ਔਫਲਾਈਨ ਹੋਵੇ। ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਹਾਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਤਸਦੀਕ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੈਂਕ ਅਤੇ UPI-ਅਧਾਰਤ ਤੀਜੀ-ਧਿਰ ਭੁਗਤਾਨ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਵੀ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਗਾਹਕ ਆਪਣੇ UPI ਲਾਈਟ ਵਾਲੇਟ ਵਿੱਚ ਫੰਡ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲੋਡ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਔਫਲਾਈਨ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰ ਸਕਣ ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵਪਾਰੀ ਦਾ ਟਰਮੀਨਲ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ।
NFC-ਅਧਾਰਤ ਟੈਪ-ਟੂ-ਪੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ 2,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਲਈ MPIN ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।