ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਬਦਲੀ ਗਹਿਣਾ ਮਾਰਕਿਟ ਦੀ ਤਸਵੀਰ, ਗੋਲਡ ਸਕੀਮਾਂ ਦਾ ਵੀ ਘਟਿਆ ਰੁਝਾਨ

ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹੁਣ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਸਗੋਂ ਜਵੈਲਰਾਂ ਵਲੋਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਕੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦਣ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਹੁਣ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀਆਂ। ਜਵੈਲਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹਨਾਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗਾਹਕ ਹੁਣ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਿਚ ਬਦਲਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਜਾਣੋ ਵਜ੍ਹਾ
ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਲਗਭਗ 20% ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ 2026 ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 56% ਵਧ ਗਈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅਧੀਨ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਹੈ। 2026 ਵਿੱਚ, ਇਹਨਾਂ ਸਕੀਮਾਂ ਅਧੀਨ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ੀ 39% ਘਟ ਕੇ 2116 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰਹਿ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 2025 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਸਕੀਮ ਦੀ ਰਕਮ ਵੀ 19% ਘਟ ਗਈ ਸੀ।

ਨਵਾਂ ਸੋਨਾ ਨਹੀਂ ਖ਼ਰੀਦ ਰਹੇ ਲੋਕ
ਮਹਿੰਗੇ ਸੋਨੇ ਨੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬੱਚਤ ਆਦਤਾਂ 'ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਖਪਤਕਾਰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਰਕਮ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਤਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਜਾਰੀ ਰਹੀਆਂ, ਤਾਂ ਨਵੇਂ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੁਰਾਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਨ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾ ਸੋਨਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜੇਬ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪਲੈਟੀਨਮ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਘਟੀ
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਗਹਿਣੇ ਉਦਯੋਗ ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵਜੋਂ ਪਲੈਟੀਨਮ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪਲੈਟੀਨਮ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ 32% ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਕਾਰਨ, ਗਲੋਬਲ ਪਲੈਟੀਨਮ ਬਾਜ਼ਾਰ 2022 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਾਲਾਨਾ ਸਰਪਲੱਸ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਰਾਵਟ 2025 ਵਿੱਚ 127% ਦੇ ਤੇਜ਼ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਪਲੈਟੀਨਮ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $2,919 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਉੱਚ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ETF ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ
ਪਲੈਟੀਨਮ-ਸਮਰਥਿਤ ETF ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਕਾਸ ਸਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਮਾਰਕੀਟ ਸਰਪਲੱਸ 548,000 ਔਂਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ETF ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਵੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਦੂਜੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਘਾਟੇ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਲੈਟੀਨਮ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਸੀਮਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਪਲਬਧ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਟਾਕ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਘੱਟ ਹਨ।