ਭਾਰਤੀ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਅਤੇ ਐਕਸਚੇਂਜ ਬੋਰਡ (ਸੇਬੀ) ਨੇ ‘ਪੰਪ-ਐਂਡ-ਡੰਪ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ’ ਭਾਵ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਧੋਖਾਦੇਹੀ ਮਾਮਲੇ ’ਚ 221 ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ 7 ਸਾਲ ਤੱਕ ਲਈ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਬੈਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਿੱਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹਨੀਫ ਸ਼ੇਖ ’ਤੇ 10 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੇਬੀ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
‘ਪੰਪ-ਐਂਡ-ਡੰਪ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ’ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਧੋਖਾਦੇਹੀ ਦਾ ਇਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਧੋਖਾਦੇਹੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਛੋਟੀ ਜਾਂ ਘੱਟ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਝੂਠੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਫੈਲਾਅ ਕੇ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਬਨਾਉਟੀ ਰੂਪ ’ਚ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਵੇਚ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚੂਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੇਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੌਰਿਆ ਉਦਯੋਗ ਲਿਮਟਿਡ, 7ਐੱਨ.ਆਰ. ਰਿਟੇਲ, ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਰੋਪਵੇਅ ਕੰਪਨੀ, ਜੀ. ਬੀ. ਐੱਲ. ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਫੈਬ੍ਰਿਕਸ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ’ਚ ਸ਼ੇਖ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਹੇਰ-ਫੇਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸ਼ੇਖ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਕਥਿਤ ਮੁੱਖ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਕਰਤਾ ਹੈ।