ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ : ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਤਹਿਤ ਅਫਗਾਨ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਕੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ 1,40,468 ਅਫਗਾਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਡੀਪੋਰਟ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਮ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ 'ਫੋਰਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਸੈੱਲ' ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਮੁਹਿੰਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਕੇ ਹੋਲਡਿੰਗ ਸੈਂਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਚੈਕਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਵੈਧ ਵੀਜ਼ਾ ਦੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਅਫਗਾਨੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਮ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਅਨੁਸਾਰ,ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜੁਰਮ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਭਰ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੁੱਲ 26.8 ਲੱਖ ਅਫਗਾਨ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਡੀਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਤੋਰਖਮ ਸਰਹੱਦ ਰਾਹੀਂ ਅਫਗਾਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਉਪ ਬੁਲਾਰੇ ਹਮਦੁੱਲਾ ਫਿਤਰਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਕੱਲੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਤੋਂ 307 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 1,537 ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਪਸ ਆਏ ਹਨ। ਇਹ ਵਾਪਸੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਤਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੋਰਖਮ, ਸਪਿਨ ਬੋਲਦਕ, ਨੀਮਰੋਜ਼ ਦੇ ਸਿਲਕ ਬ੍ਰਿਜ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ ਕਲਾ ਲਾਂਘੇ ਰਾਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਸਿਮ ਕਾਰਡ ਵੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
X 'ਤੇ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਫਿਤਰਤ ਨੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 235 ਪਰਿਵਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 1,235 ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਤੋਰਖਮ ਕਰਾਸਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਆਏ। 25 ਪਰਿਵਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 141 ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਸਪਿਨ ਬੋਲਦਕ ਕਰਾਸਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਆਏ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 39 ਪਰਿਵਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 129 ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨਿਮਰੋਜ਼ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਿਲਕ ਬ੍ਰਿਜ ਕਰਾਸਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਵਾਪਸ ਆਏ।ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ,ਅੱਠ ਪਰਿਵਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 32 ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਇਸਲਾਮ ਕਲਾ ਕਰਾਸਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਾਪਸ ਪਰਤੇ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 310 ਪਰਿਵਾਰਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 1,964 ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ, ਫਿਤਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 294 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ 261 ਸਿਮ ਕਾਰਡ ਅਫਗਾਨ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡੇ ਗਏ ਸਨ।ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲੇ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਏਜੰਸੀ (UNHCR) ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਵਾਸ ਸੰਗਠਨ (IOM) ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।