ਭਾਰਤ ਨੇ ਤੋੜਿਆ ਸਾਲਾਂ ਪੁਰਾਣਾ ਰਿਕਾਰਡ, ਚੀਨ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਕੇ ਨਿਕਲਿਆ ਅੱਗੇ

ਚੀਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨਾ ਸਿਰਫ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਚੌਲ ਉਤਪਾਦਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ 28 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ (USDA) ਨੇ ਵੀ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। USDA ਦੀ ਦਸੰਬਰ 2025 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧ ਕੇ 152 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚੀਨ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 146 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਮੋਹਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਤਾਈਵਾਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਜਿਸਨੇ ਤਸਵੀਰ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਨਵੀਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਚੌਲ ਭਾਰਤੀ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਚੌਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 1.23 ਲੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 60 ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਸ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਤਾਈਵਾਨ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਭੋਜਨ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਈਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮ, ਤਾਈਚੰਗ ਨੇਟਿਵ-1 (TN-1) ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1968 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ IR-8 ਕਿਸਮ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ।

ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹਾਈਬ੍ਰਿਡਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦੇਸ਼ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੱਜ, ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਹਥਿਆਰ ਬਣਿਆ ਚੌਲ
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾ. ਸੁਧਾਂਸ਼ੂ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਚੌਲ ਉਤਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਉਭਰਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਸਫਲਤਾ ਵੀ ਹੈ। ਅੱਜ, ਭਾਰਤੀ ਚੌਲ 172 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।

ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਰਯਾਤ ਕਮਾਈ
2024-25 ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਨੇ 450,840 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲਗਭਗ 24 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਬਾਸਮਤੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 105,720 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਕਮਾਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।