ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਇਨਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਸਾਉਣ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਸੁਫ਼ਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀਆਂ ਹੁਣ ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ, ਰੂਸ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ-ਰੂਸ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ NASA ਨੇ Artemis ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ 2027 ਤੱਕ ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਗਲਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਪਲਾਂਟ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਨਾਸਾ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਜਟ ਵੀ ਮੰਗਿਆ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵੀ ਇਸ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ 2035 ਤੱਕ ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਰਿਐਕਟਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਰੂਸ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ Roscosmos ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਸੀਐਨਐਸਏ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ (ਐਮਓਯੂ) 'ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਇਸ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਸਰੋ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦੀ ਗਤੀ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਹੌਲੀ ਹੈ। ਇਸਰੋ ਲਗਾਤਾਰ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ-ਰੂਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਿੱਛੇ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਰਿਐਕਟਰ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਵਾਲ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ:
. ਕੀ ਰਿਐਕਟਰ ਤੋਂ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਲੀਕ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਵੇਗਾ?
. ਕੀ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਝਟਕੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗੀ?
. ਕੀ ਇਹ ਕਦਮ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਸਾਉਣ ਦੇ ਸੁਫ਼ਨੇ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੇਵੇਗਾ?
ਨਾਸਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਛੋਟੇ ਰੇਡੀਓ ਥਰਮਲ ਜਨਰੇਟਰ ਬਣਾਏ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਨਵਾਂ ਸਿਸਟਮ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੋਵੇਗੀ।