ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ (ਜੂਨ 2025) ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋਏ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਬੋਇੰਗ 787 ਡਰੀਮਲਾਈਨਰ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡਾ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਸਥਿਤ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਰੁੱਪ 'ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਐਵੀਏਸ਼ਨ ਸੇਫਟੀ' (FAS) ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਗੰਭੀਰ ਤਕਨੀਕੀ ਨੁਕਸ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ।
11 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਨ ਖ਼ਰਾਬੀਆਂ:
FAS ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨੇਟ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ VT-ANB ਵਾਲਾ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ 2014 ਵਿੱਚ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਬੇੜੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਗੰਭੀਰ ਤਕਨੀਕੀ ਨੁਕਸ:
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਅਤੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਗਲਿਚ, ਸਰਕਟ ਬ੍ਰੇਕਰ ਦਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਟ੍ਰਿਪ ਹੋਣਾ, ਤਾਰਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਟ ਸਰਕਟ ਵਰਗੀਆਂ 2000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿਸਟਮ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਰਜ ਸਨ।
2022 ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਸੀ ਅੱਗ:
ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਨਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਪਾਵਰ ਪੈਨਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੂਰਾ ਪੈਨਲ ਬਦਲਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲੈਂਡਿੰਗ ਗੀਅਰ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਨੁਕਸ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨੀ ਖ਼ਰਾਬੀ?:
ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਫਿਊਲ ਸਵਿੱਚਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪਾਇਲਟਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਗਲਤੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ FAS ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਮੇਨਟੇਨੈਂਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਕਮੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ 12 ਜੂਨ 2025 ਨੂੰ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਤੋਂ ਲੰਡਨ ਜਾ ਰਹੀ ਏਅਰ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਫਲਾਈਟ AI171 ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਦੇ ਕੁਝ ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦਰਦਨਾਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ 240 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ 260 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੁਮਾਰ ਰਮੇਸ਼ ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਬਚਣ ਵਾਲਾ ਇਕਲੌਤਾ ਸ਼ਖਸ ਸੀ।
ਬੋਇੰਗ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪੱਖ
ਫਿਲਹਾਲ ਬੋਇੰਗ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਇਨਵੈਸਟੀਗੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ (AAIB) ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ।