ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੋਹਾਲੀ ਦੇ ਖਰੜ ਵਿੱਚ ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਦੀ ਤਰਜ਼ ‘ਤੇ ਉਸਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਜ ਸਰੋਵਰ ਧਾਮ ਉੱਤਰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਹੁਣ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਜ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਬਣਿਆ ਇਹ ਮੰਦਰ ਸੂਬੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਮ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ‘ਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ (26 ਮਾਰਚ) ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰਾਜਪਾਲ ਗੁਲਾਬ ਚੰਦ ਕਟਾਰੀਆ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਇਸ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇੱਥੇ ਰਾਮ ਪਰਿਵਾਰ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਜ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜ ਦਸ਼ਰਥ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।
ਜੈਪੁਰ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ
ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਖਰੜ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਗਮ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਈਸਿਟੀ (ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਮੋਹਾਲੀ, ਪੰਚਕੂਲਾ) ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੰਦਰ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸ਼ਸ਼ੀ ਪਾਲ ਜੈਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਜ ਸ਼ਾਮ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੀ ਮਹਾ-ਆਰਤੀ 51 ਹਜ਼ਾਰ ਦੀਪਕ ਜਗਾ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਮੰਦਰ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ:
ਕੁੱਲ ਖੇਤਰਫਲ: 10 ਹਜ਼ਾਰ ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ।
ਮੁੱਖ ਗੁੰਬਦ ਦੀ ਉਚਾਈ: 150 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗੁੰਬਦ।
ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੂਰਤੀ: ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਚਕਾਰ 118 ਫੁੱਟ ਉੱਚੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਲਾਗਤ: ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 25 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਘੇਰਾ: 152 ਕਨਾਲ (ਲਗਭਗ 15 ਏਕੜ) ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਜ ਸਰੋਵਰ।
ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇਤਿਹਾਸ
ਇਹ ਮੰਦਰ ਜਿਸ ਸਰੋਵਰ ‘ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਦਾਦਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਜ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਾਲੀਦਾਸ ਦੇ ‘ਰਘੁਵੰਸ਼’ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਜ ਅਤੇ ਇੰਦੂਮਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਥਾ ਵੀ ਇਸੇ ਸਥਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਰੋਵਰ ਲਗਭਗ 152 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ (ਸੰਨ 1870 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ) ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਲ ਦੀ ਮਾਨਤਾ
ਸੁਨੀਲ ਸੇਠੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਇਕ ਅਮੀਰ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਇੰਨਾ ਸਤਿਕਾਰ ਸੀ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕਿਸ਼ਤੀ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜਨ ‘ਤੇ ਪੂਰਨ ਪਾਬੰਦੀ ਸੀ। ਸਾਲ 1979 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਉੱਥੋਂ 10ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਚਿੰਤਾ ਹਰਨ ਮੰਦਰ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਹੁਣ ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਅਜ ਸਰੋਵਰ ਧਾਮ ਉੱਤਰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇ ਕੇ ਸਾਈਨ ਬੋਰਡ ਵੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।