ਰਿਲਾਇੰਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਨਿਲ ਅੰਬਾਨੀ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਨਫੋਰਸਮੈਂਟ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ (ਈਡੀ) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੈਂਕ ਲੋਨ ਧੋਖਾਧੜੀ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਈਡੀ ਨੇ 66 ਸਾਲਾ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਨੂੰ 14 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਐਸਬੀਆਈ ਬੈਂਕ ਲੋਨ ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਈਡੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ 5 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਈਡੀ ਇਸ ਸਮੇਂ ਰਿਲਾਇੰਸ ਪਾਵਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੇ ਬੈਂਕ ਗਰੰਟੀ ਰੈਕੇਟ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਰਿਲਾਇੰਸ ਪਾਵਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੀ ਸੋਲਰ ਐਨਰਜੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (ਐਸਈਸੀਆਈ) ਲਈ ਟੈਂਡਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਬੈਂਕ ਗਰੰਟੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਲਈ ਓਡੀਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਿਸਵਾਲ ਟ੍ਰੇਡਲਿੰਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ (ਬੀਟੀਪੀਐਲ) ਨੂੰ ਠੇਕਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਕਿ ਬੀਟੀਪੀਐਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਬੈਂਕ ਗਰੰਟੀ ਜਾਅਲੀ ਸੀ। ਰਿਲਾਇੰਸ ਪਾਵਰ ਨੇ ਇਸ ਗਰੰਟੀ ਦੇ ਬਦਲੇ ਬੀਟੀਪੀਐਲ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 5.4 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਸ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦੇਣ ਲਈ, ਇੱਕ ਜਾਅਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ (s-bi.co.in) ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਅਸਲ SBI ਵੈੱਬਸਾਈਟ (sbi.co.in) ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਜਾਅਲੀ ਈਮੇਲ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਨ। ED ਨੇ ਹੁਣ BTPL ਦੇ ਮੈਨੇਜਿੰਗ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਪਾਰਥ ਸਾਰਥੀ ਬਿਸਵਾਲ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਗਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੌਤਿਕ ਦਫਤਰ ਜਾਂ ਸਹੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਈ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੇ ਸ਼ੱਕੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ। ਰੈਕੇਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਬੂਤ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਡੀਲੀਟੇਬਲ ਚੈਟ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।
ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਅਨਿਲ ਅੰਬਾਨੀ ਸਮੂਹ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਰਿਲਾਇੰਸ NU BESS ਲਿਮਟਿਡ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਐਨਰਜੀ ਜਨਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ ਨੇ ਵੀ SECI ਨੂੰ ਕੁੱਲ 68.2 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀਆਂ ਜਾਅਲੀ ਬੈਂਕ ਗਾਰੰਟੀਆਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ED ਨੇ ਰਿਲਾਇੰਸ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪਿਛਲੇ ਵਿੱਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਨਵੀਂ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲਾਇੰਸ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ (RCom) ਵਿਰੁੱਧ ₹14,000 ਕਰੋੜ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਅਤੇ ਕੇਨਰਾ ਬੈਂਕ ਵਿਰੁੱਧ ₹1,050 ਕਰੋੜ ਦੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਕਿ SBI ਨੇ RCom ਨੂੰ ਇੱਕ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲਾ ਖਾਤਾ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜਾਅਲੀ ਬੈਂਕ ਗਾਰੰਟੀ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਰਿਲਾਇੰਸ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ED ਦੀ ਅਗਲੀ ਜਾਂਚ ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਅਨਿਲ ਅੰਬਾਨੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਬਾਰੇ ਉਸਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।