ਚੀਨ ਨੇ ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁਰਲੱਭ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖਣਿਜਾਂ ਨੂੰ ਆਯਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਇਸੈਂਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣਗੇ। ਦੁਰਲੱਭ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖਣਿਜ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਤੇ ਬੈਟਰੀ ਸਟੋਰੇਜ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਚੀਨ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਧਰਤੀ ਦੀ ਖੁਦਾਈ 'ਤੇ ਹਾਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 70 ਫੀਸਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਲਾਇਸੈਂਸ਼ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਤੇ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਚੀਨ 'ਤੇ 10 ਫੀਸਦੀ ਟੈਰਿਫ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਚੀਨ ਨੇ ਦੁਰਲੱਭ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਸੋਇਆਬੀਨ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਵੀ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ।
ਚੀਨ ਦੁਆਰਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੇਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਪਲਾਈ ਮਿਲੇਗੀ, ਜਿਸਦਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ। ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ (MEA) ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਇਹ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੀ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਦੌਰਾਨ, MEA ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਰਣਧੀਰ ਜੈਸਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚੀਨ ਤੋਂ ਦੁਰਲੱਭ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੁੰਬਕ ਆਯਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ।
ਲਾਇਸੈਂਸਧਾਰਕਾਂ ਜਾਂ ਆਯਾਤ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੇਰਵੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਹੈ।
ਚੀਨ ਨੇ ਖਾਦ ਅਤੇ ਰੇਅਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲਾਈ ਪਾਬੰਦੀ
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, ਚੀਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖਾਦ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਨਿਰਯਾਤ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾਈਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ ਦੁਰਲੱਭ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ 'ਚ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੀਜਿੰਗ ਨੇ ਜੂਨ 'ਚ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਲਈ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਚੀਨ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ 'ਚ ਦੁਰਲੱਭ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਬੈਟਰੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ 'ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖਣਿਜ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕੰਟਰੋਲ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਬੰਧਾਂ 'ਚ ਸੁਧਾਰ
ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੇਣ ਦੇ ਚੀਨ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਕਾਸ ਦੋਵਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਕਈ ਕਦਮਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਕੈਲਾਸ਼ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਚੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸੈਲਾਨੀ ਵੀਜ਼ਾ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਰੇਅਰ ਧਰਤੀ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ
ਭਾਰਤ ਲਈ ਆਪਣੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਦੁਰਲੱਭ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਸਥਿਰ ਸਪਲਾਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਨਤ ਬੈਟਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਤੱਕ, ਉੱਚ-ਤਕਨੀਕੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਦੁਰਲੱਭ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸਿੰਗ ਕਦਮ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਹਨਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਨਪੁਟਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਕਰਨ 'ਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।