ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਭਾਵਨਾ ਕਾਰਨ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਰੁਪਿਆ 19 ਪੈਸੇ ਡਿੱਗ ਕੇ 96 ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰੁਪਿਆ ਇਸ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਘਰੇਲੂ ਮੁਦਰਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਦਖਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 10 ਪੈਸੇ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ 96.10 ਪ੍ਰਤੀ ਡਾਲਰ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਇਸਦੇ ਪਿਛਲੇ ਬੰਦ ਤੋਂ 19 ਪੈਸੇ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ।
ਰੁਪਏ 'ਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਕਾਰਨ...
ਯੂਐਸ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦਾ ਫੈਸਲਾ
ਫੈੱਡ ਨੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ 0.25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 3.75 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ 4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਰੇਂਜ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਜੁਲਾਈ 2023 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਦਰ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਫੈੱਡ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਰ ਵਾਧੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਡਾਲਰ-ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧੀ ਹੈ।
ਡਾਲਰ ਸੱਤ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ 'ਤੇ
ਫੈੱਡ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਡਾਲਰ ਸੂਚਕਾਂਕ 100.33 ਤੱਕ ਵਧ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਡਾਲਰ ਸੂਚਕਾਂਕ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਛੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿੰਨਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ।
ਡਾਲਰ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਡਾਲਰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਰੁਪਏ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਸਗੋਂ ਯੂਰੋ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨੀ ਯੇਨ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਿੰਗਾ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਲਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡਾਲਰ ਖਰੀਦਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਯਾਤ ਬਿੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਹੋਰ ਡਾਲਰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਵਿਕਰੀ
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਲਗਾਤਾਰ ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾ ਰਹੇ ਹਨ। 16 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ, FII ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 2,032.61 ਕਰੋੜ ਵੇਚੇ। ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਡਾਲਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਾਲਰ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਘਰੇਲੂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਨੇ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਰੁਪਏ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਆਮ ਆਦਮੀ 'ਤੇ ਕੀ ਪਵੇਗਾ ਪ੍ਰਭਾਵ?
ਆਮ ਆਦਮੀ ਲਈ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੁਪਏ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋਣ ਦਾ ਜੋਖਮ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ, ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਰਸਾਇਣਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਂ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਆਈਟੀ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਇਸ ਸਮੇਂ 96 ਰੁਪਏ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਰੁਪਿਆ ਇਸ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ 96.30-96.50 ਰੁਪਏ ਦੇ ਪੱਧਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਫੈੱਡ ਨੀਤੀ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਰਬੀਆਈ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ।