ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ੀਰੋ ਆਵਰ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ ਜੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਿਗ ਵਰਕਰਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ 'ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਅਦਿੱਖ ਪਹੀਏ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਉਠਾਇਆ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਅੱਜ ਇੱਕ ਦਿਹਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਤੋਂ ਵੀ ਬਦਤਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਰੱਖਦਿਆਂ ਜ਼ੋਮੈਟੋ ਅਤੇ ਸਵਿਗੀ ਦੇ ਡਿਲੀਵਰੀ ਬੁਆਏਜ਼, ਓਲਾ (Ola) ਅਤੇ ਊਬਰ (Uber) ਦੇ ਡਰਾਈਵਰਾਂ, ਬਲਿੰਕਿਟ/ਜ਼ੈਪਟੋ (Blinkit/Zepto) ਦੇ ਰਾਈਡਰਾਂ, ਤੇ ਅਰਬਨ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪਲੰਬਰਾਂ ਤੇ ਬਿਊਟੀਸ਼ੀਅਨਾਂ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਈ-ਕਾਮਰਸ ਅਤੇ ਇੰਸਟਾ ਡਿਲੀਵਰੀ ਐਪਸ ਇਸ 'ਸਾਇਲੈਂਟ ਵਰਕ ਫੋਰਸ' ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਸਦਕਾ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦੀ ਕੀਮਤ (ਯੂਨੀਕੋਰਨ) ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਨਾਜ਼ੁਕ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
10 ਮਿੰਟ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਦਾ 'ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਰੁਝਾਨ'
ਚੱਢਾ ਨੇ ਗਿਗ ਵਰਕਰਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸਦਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ:
1. ਸਪੀਡ ਅਤੇ ਡਿਲੀਵਰੀ ਟਾਈਮ ਦਾ ਜ਼ੁਲਮ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ '10 ਮਿੰਟ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ' ਦਾ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਰੁਝਾਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ. ਡਿਲੀਵਰੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ, ਇੱਕ ਡਿਲੀਵਰੀ ਬੁਆਏ ਲਾਲ ਬੱਤੀ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਲੇਟ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਰੇਟਿੰਗ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗੀ, ਇਨਸੈਂਟਿਵ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਾਂ ਐਪ ਉਸਦੀ ਆਈ.ਡੀ. ਬਲੌਕ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ. ਇਸ ਲਈ, 10 ਮਿੰਟ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਓਵਰਸਪੀਡਿੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਲਾਲ ਬੱਤੀਆਂ ਟੱਪਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
2. ਗਾਹਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਡਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ. ਜਦੋਂ ਆਰਡਰ 5 ਤੋਂ 7 ਮਿੰਟ ਵੀ ਲੇਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਾਹਕ ਫੋਨ ਕਰਕੇ ਡਾਂਟਦੇ ਹਨ, ਡਿਲੀਵਰੀ ਕਰਨ ਆਉਣ 'ਤੇ ਧਮਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟਾਰ ਦੀ ਰੇਟਿੰਗ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਬਜਟ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
3. ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕੰਮਕਾਜੀ ਹਾਲਾਤ: ਚੱਢਾ ਜੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਵਰਕਰ 12 ਤੋਂ 14 ਘੰਟੇ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸ਼ਿਫਟ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ. ਚਾਹੇ ਧੁੱਪ ਹੋਵੇ, ਗਰਮੀ ਹੋਵੇ, ਠੰਡ ਹੋਵੇ, ਧੁੰਦ ਹੋਵੇ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗੀਅਰ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੋਨਸ ਜਾਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਭੱਤੇ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ. ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਇੱਕ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਮਾੜੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਸਥਾਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਮਨੁੱਖੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਿਹਤ ਜਾਂ ਦੁਰਘਟਨਾ ਬੀਮਾ।
ਸਦਨ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਅਪੀਲ
ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ ਜੀ ਨੇ ਭਾਵੁਕ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਰੋਬੋਟ ਨਹੀਂ ਹਨ. ਉਹ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਪਤੀ, ਭਰਾ ਜਾਂ ਬੇਟੇ ਹਨ. ਉਹ ਆਪਣਾ ਦਰਦ, ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਛੁਪਾ ਕੇ ਵੀ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਾਈਵ ਸਟਾਰ ਰੇਟਿੰਗ ਦੇ ਦੇਣਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ 10 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਕਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ '10 ਮਿੰਟ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ' ਦੇ ਇਸ ਜ਼ੁਲਮ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।