ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਚੌਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਡੀਲ ਫਾਈਨਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਉਡ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਕੇਵਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਫੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧਾਏਗਾ, ਬਲਕਿ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤਰੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਕੜ ਹੋਰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ।
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਸ 'ਚ ਲਗਭਗ 10 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲੰਬਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਣਡੁੱਬੀ ਲੀਜ਼ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਆਖਿਰਕਾਰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਤੋਂ ਜਾਣੂੰ ਸੂਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਰੂਸ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 2 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਮਲੇ ਵਾਲੀ ਪਣਡੁੱਬੀ ਲੀਜ਼ 'ਤੇ ਲਵੇਗਾ। ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਉਦੋਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਰੂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਇਸ ਹਫ਼ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਯੂਕ੍ਰੇਨ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਤਿਨ ਦਾ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦੌਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰੁਕੀ ਗੱਲਬਾਤ
ਬੀਤੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰੁਕੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ 'ਚ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਰੂਸੀ ਸ਼ਿਪਯਾਰਡ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਡੀਲ 'ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸਹਿਮਤੀ ਬਣੀ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪਣਡੁੱਬੀ ਦੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਗੁੰਝਲਤਾ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਵੀ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰਣਨੀਤਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ ਮੋਦੀ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ
ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੇ ਰੂਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਮਹੀਨੇ 'ਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ 50 ਫੀਸਦੀ ਟੈਰਿਫ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਇਸ ਸਮੇਂ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਏ ਗਏ ਉੱਚ ਟੈਰਿਫਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਰੂਸ ਤੋਂ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ।